സുഡാൻ: അധികാരപ്പോരാട്ടം രാജ്യത്തെ മനുഷ്യാവകാശ ദുരന്തത്തിലേക്ക് തള്ളുമ്പോൾ

സുഡാനിൽ ഇപ്പോൾ തുടരുന്നത് ഒരു രൂക്ഷമായ ആഭ്യന്തര യുദ്ധമാണ്. സുഡാനിലെ ഔദ്യോഗിക സൈന്യമായ സുഡാനീസ് ആംഡ് ഫോഴ്‌സസ് (SAF)-നും അർദ്ധസൈനിക വിഭാഗമായ റാപ്പിഡ് സപ്പോർട്ട് ഫോഴ്‌സ് (RSF)-നും ഇടയിൽ നടക്കുന്ന ഈ ഏറ്റുമുട്ടൽ രാജ്യത്തെ ഭീകരമായ മനുഷ്യാവകാശ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് നയിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഏകദേശം രണ്ടര വർഷമായി തുടരുന്ന ഈ യുദ്ധം ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനുകളെ കവർന്നെടുത്തതോടൊപ്പം, ഒരു കോടിയിലധികം ആളുകളെ പാർപ്പിടരഹിതരാക്കി.

യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കം

RSF സേനാംഗങ്ങളെ ഔദ്യോഗിക സൈന്യത്തിലേക്ക് ലയിപ്പിക്കുന്നതിനെച്ചൊല്ലിയുണ്ടായ അഭിപ്രായഭിന്നതയാണ് ഈ സംഘർഷത്തിന് തുടക്കമിട്ടത്. ലയനത്തിന് ശേഷം സൈന്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ആരുടെ കൈകളിലായിരിക്കും എന്ന ചോദ്യമാണ് പ്രധാന തർക്കവിഷയമായത്. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് RSF നേതാവായ മുഹമ്മദ് ഹംദാൻ ദഗാലോ (ഹെമേദ്തി) തന്റെ സേനാംഗങ്ങളെ രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് വിന്യസിച്ചത്. തുടർന്ന് തലസ്ഥാനമായ ഖർത്തൂമിന്റെ പ്രധാന മേഖലകൾ RSFയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. ഇതോടെ SAF തന്റെ ആസ്ഥാനം പോർട്ട് സുഡാനിലേക്ക് മാറ്റേണ്ടിവന്നു.

മനുഷ്യാവകാശ ദുരന്തം

യുദ്ധത്തിന്റെ ഫലമായി സുഡാൻ ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആഭ്യന്തര പ്രതിസന്ധികളിലൊന്നിനെ അഭിമുഖീകരിക്കുകയാണ്. ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ രാജ്യത്തിനകത്ത് തന്നെ പലായനം ചെയ്യേണ്ടിവന്നു. ഭക്ഷ്യക്ഷാമം, ചികിത്സാസൗകര്യങ്ങളുടെ തകർച്ച, അടിസ്ഥാന വിഭവങ്ങളുടെ ക്ഷാമം എന്നിവ ജനങ്ങളെ അത്യന്തം ദാരുണമായ സാഹചര്യങ്ങളിലേക്കാണ് തള്ളിയിട്ടിരിക്കുന്നത്. യുദ്ധം തുടങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ദരിദ്ര രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു സുഡാൻ. എന്നാൽ ഇപ്പോഴത്തെ അവസ്ഥ രാജ്യത്തെ കൂടുതൽ സാമ്പത്തിക തകർച്ചയിലേക്ക് നയിച്ചു. ഔദ്യോഗിക റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, രാജ്യത്തിന്റെ വരുമാനം ഏകദേശം 80 ശതമാനം വരെ ഇടിഞ്ഞുവെന്നാണ് സൂചന.

സ്വർണ്ണവും വിദേശ ഇടപെടലും

സുഡാൻ ലോകത്തിലെ പ്രധാന സ്വർണ്ണ ഉൽപ്പാദക രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. RSF നേതാവ് ദഗാലോയ്ക്ക് സ്വർണ്ണഖനി മേഖലകളിൽ ശക്തമായ സ്വാധീനമുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഈ സ്വർണ്ണ സമ്പത്തിന്മേൽ കണ്ണുവെച്ച് ചില രാജ്യങ്ങൾ സുഡാനിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ താൽപര്യം കാണിക്കുന്നുവെന്നാരോപണം ഉയരുന്നു. യു.എ.ഇ പോലുള്ള രാജ്യങ്ങൾ RSF-നോട് അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുന്നതായും, ഭാവിയിലെ ഭരണകൂടത്തിൽ സ്വാധീനം ഉറപ്പാക്കാനാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യമെന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

അതേസമയം, റഷ്യ, യു.എ.ഇ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ RSF-നു പിന്തുണ നൽകുന്നതായും, തുർക്കി, ഈജിപ്ത്, ഇറാൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ SAF-നെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ചെങ്കടലുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന സുഡാന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപ്രാധാന്യവും അന്താരാഷ്ട്ര ശക്തികളുടെ താൽപര്യം വർധിപ്പിക്കുന്ന ഘടകമാണ്.

അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളും വിവാദങ്ങളും

RSF-ന് ഇസ്രായേൽ ചാരസംഘടനയായ മൊസാദുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്ന ആരോപണങ്ങൾ ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, സുഡാൻ സായുധസേനയുടെ നേതാവ് ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെന്യാമിൻ നെതന്യാഹുവുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ആ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ സുഡാൻ വ്യോമമേഖല ഇസ്രായേലിന് ഉപയോഗിക്കാൻ അനുമതി നൽകിയതായും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഒരു അനിശ്ചിത ഭാവി

സുഡാനിലെ യുദ്ധം വെറും ആഭ്യന്തര അധികാരപ്പോരാട്ടമല്ല. ഇത് അന്താരാഷ്ട്ര ശക്തികളുടെ താൽപര്യങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങൾ, ഭൂമിശാസ്ത്രപ്രാധാന്യം എന്നിവ ചേർന്ന് രൂപപ്പെട്ട ഒരു സങ്കീർണ്ണ പ്രതിസന്ധിയാണ്. രാഷ്ട്രീയ പരിഹാരമില്ലാതെ തുടരുന്ന ഈ യുദ്ധം രാജ്യത്തെ കൂടുതൽ ദുരിതത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്. സമാധാനവും സ്ഥിരതയും പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ സുഡാനിലെ ജനങ്ങൾ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ദുരിതം അവസാനിക്കാനിടയില്ല.